Πως η φύση εξέλιξε τον σκύλο από λύκο, στον καλύτερο φίλου του ανθρώπου


Σκύλος, ο καλύτερος (και παλαιότερος) φίλος του ανθρώπου

Αν και οι απόψεις διχάζονται όσο αφορά το μέρος στο οποίο συντελέστηκε εκείνη η φυσική εξέλιξη του λύκου μέσω της οποίας προήλθε ο σκύλος όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, οι επιστήμονες συμφωνούν πως εξέλιξη αυτή συντελέστηκε περίπου εδώ και 35.000 χρόνια στα βάθη της προϊστορίας. 

Δηλαδή πολύ νωρίτερα από τις αρχικές εκτιμήσεις των επιτημόνων, καθώς εκτιμάται πως ακόμα και πριν εγκατασταθεί ο άνθρωπος μόνιμα σε μια περιοχή και πάψει να μετακινείται ώς νομάδας τροφο-συλλέκτης για την επιβίωση του, κάποιοι λύκοι για τον ίδιο λόγο άρχισαν να πλησιάζουν τους ανθρώπους προκειμένου να τραφούν από τα αποφάγια τους. 

Ως φυσική επιλογή, οι πιο άγριοι και επιθετικοί από αυτούς είτε αποφεύχθηκαν είτε θανατώθηκαν από τον άνθρωπο, και από τους πιο ήρεμους λύκους, κάποια κουτάβια τους τα πήραν οι τότε προϊστορικοί άνθρωποι τα μεγάλωσαν και κάποια τα εξημέρωσαν, και από αυτά δίπλα στον άνθρωπο παρέμειναν και αναπαράχθηκαν τα πιο ήρεμα και φιλικά προς τον άνθρωπο, κάθε φορά ολοένα και περισσότερο φιλικά προσκείμενα του στο πέρασμα των χιλιάδων χρόνων, με αποτέλεσμα την εξέλιξη του σκύλου όπως τον γνωρίζουμε στις διάφορες μορφές του σήμερα σε βαθμό που να τον προστατεύει και από τους ίδιους τους λύκους. 

Η ιστορία του σκύλου


Εδώ και 35.000 περίπου χρόνια λοιπόν, ο σκύλος είναι συνεργάτης μας στο κυνήγι, φύλακας στους κινδύνους, σύντροφος και φίλος στο σπίτι. Την ξεχωριστή θέση που πήρε ο σκύλος ήδη από τα προϊστορικά χρόνια αποδεικνύουν οι πολυάριθμοι τάφοι προϊστορικών σκυλιών που ανακαλύπτει κάθε τόσο η αρχαιολογική σκαπάνη. 

Το γεγονός οτι ο άνθρωπος έμπαινε στη διαδικασία να ενταφιάσει το σκύλο του όταν εκείνος πέθαινε, δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο έπαιζε στη ζωή του και το σεβασμό που του έτρεφε από τότε. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους αυτό το παρατηρούμε να συμβαίνει πρώτα σε περιοχές όπου οι άνθρωποι τρεφόντουσαν κυρίως με το κυνήγι, και λιγότερο συχνά σε περιοχές όπου είχε αρχίσει να τρέφεται με την καλλιέργεια.  Κάτι που είναι και λογικό αν αναλογιστεί κανείς τη χρησιμότητα που θα είχε ο σκύλος στον άνθρωπο στο δύσκολο κυνήγι και πως η όλη διαδικασία του κοινού αγώνα για επιβίωση και εξεύρεση τροφής τους έφερε πολύ κοντά. 

Οι αρχαιότερες προϊστορικές ταφές σκύλων


Ανάμεσα στις ταφές σκύλων που έχουν ανακαλυφθεί, σε κάποιες από τις αρχαιότερες στην Σιβηρία, ο τρόπος ενταφιασμού τους μας αποκαλύπτει τον δεσμό που είχε αναπτυχθεί ανάμεσα στο σκύλο και στους ανθρώπινους συντρόφους τους. Ένας σκελετός σκύλου, είχε προσεχτικά ταφεί σε στάση ύπνου.  Άλλοι σκελετοί βρέθηκαν ενταφιασμένοι με αντικείμενα που προσομοιάζουν προϊστορικά παιχνίδια για σκύλους! Η σκαπάνη των παλαιοντολόγων έκανε μια μοναδική ανακάλυψη αποκαλύπτοντας τον τάφο ενός προϊστορικού ανθρώπου, ο οποίος ήταν ενταφιασμένος με τρεις σκύλους, έναν σε κάθε του πλευρά κι έναν τρίτο μέσα στον ίδιο τάφο να φοράει περιδέραιο από δόντια ελαφιού. Μπορεί κανείς να αναλογιστεί τον κοινό τους αγώνα για επιβίωση σε μια τόσο άγρια φύση και πως η λέξη σύντροφος στη ζωή και στο θάνατο έχει κυριολεκτική έννοια και δε την λέμε μόνο κατ΄εφημισμό.  *Μπορεί κανείς να φανταστεί πως ο άνθρωπος είδε στο σκύλο πολλές ομοιότητες με τον εαυτό του. Είδε ένα πλάσμα με ψυχή, ένα πλάσμα πιστό, με συναισθήματα, ένα πλάσμα με μετά θάνατο ζωή, και νιώθοντας τόσο κοντά η κουλτούρα του ανθρώπου θεώρησε  πως αρμόζει να τον ενταφιάζει δίπλα του. Αξίζει να σημειωθεί πως οι σκελετοί των σκύλων αυτών προσομοιάζουν σε μεγάλο βαθμό τα γνωστά σύγχρονα Χάσκι. 

Παλαιολιθικός τάφος σκύλου


Ταφος σκύλου Kalashnikova θαμμένος με βοτσαλάκι στο στόμα



Πρόγονος του σκύλου, κεφάλι τεράστιου προϊστορικού
λύκου ετών που βρέθηκε πρόσφατα στη Σιβηρία διατηρημένο
σε άψογη κατάσταση εδώ και 40.000 χρόνια στον πάγο.
Σύγχρονος σκύλος Χασκεϊ

Σύμφωνα με τους ερευνητές ο σκύλος έπαιξε πολύ μεγάλο ρόλο στην οικονομική αλλά και κοινωνική ζωή του ανθρώπου στη νεολιθική εποχή με το να φυλάει κοπάδια, να βοηθάει στο κυνήγι, ακόμα και ώς μεταφορικό μέσο.  Ο ρόλος του όμως σε σταματάει απλά στη χρήση ώς απλή «βιοτεχνολογία» της τότε εποχής.  Είναι προφανές από τα ευρήματα πως έστω κάποια από αυτά τα σκυλιά ήταν ένα μεγάλο κομμάτι της συναισθηματικής και κοινωνικής ζωής του τότε ανθρώπου. Τα σκυλιά εκείνης της εποχής αναμφίβολα έπαιξαν πολλαπλούς ρόλους στην ζωή του ανθρώπου, από ζώα συντροφιάς μέχρι σχέση έμπιστης φύλαξης της ζωής και των αγαθών του ανθρώπου.  Το μόνο σίγουρο είναι πως όσο οι έρευνες αποκαλύπτουν νέα στοιχεία, τόσο περισσότερα θα μαθαίνουμε για τη κοινή ιστορία του σκύλου με τον άνθρωπο





*Αναφορές: Robert Losey of the University of Alberta

Post a Comment

0 Comments